Alt sınıflarda, doğru zamanda yönlendirmesi olmayan, on iki yıllık zorunlu eğitim sistemimiz, akademik başarıya endeksli haliyle sınavların esareti altında uzun zamandır rotasını arıyor.
Dünya değişiyor, yapay zeka ortalığı kasıp kavuruyor, diplomalar anlamını yitiriyor, müfredat değişiyor, eğitimin paradigması değişiyor ancak bizim sınav sistemimiz bir türlü değişemiyor. Yıllar içinde yapabildiğimiz, salt bilgiyi ölçen klasik sorulardan görece; anlama, yorumlama, analiz etme, bilgiyi yeni durumlara uygulama gibi daha ileri beceri gerektiren soru tiplerine geçiş oldu.
Bir de arada yarım kalmış TEOG maceramız var. Gelecek yıl beceri temelli yeni müfredat, bütün sınıf seviyelerinde uygulanmaya geçecek. Yeni müfredatın kaderi bir nevi kademeler arasındaki geçiş sisteminin değiştirilmesine bağlı. Çünkü okul dışı sınav lobisi, bugüne kadar birçok reform girişimini adeta yuttu. Özetle ihtiyacımız olan, kademeler arasındaki geçiş sisteminin, test sınavlarına değil, standardı yükseltilmiş okul ölçme ve değerlendirmesine yani öğremenlerin vereceği notlara dayanması gerekiyor. Bu bilgiler ışığında bir anda masamızda bulduğumuz, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) ne getirir ne götürür, nasıl uygulanır biraz buna bakalım.
Anlayabildiğimiz kadarıyla, eğer başarılabilirse ihtiyacımız olan sistemi kurmuş oluruz diye düşünüyorum. Ancak bu konuda çok ciddi kaygılar ve riskler barındırıyor. Neler yapılabilir veya neler yapılmalıydı:
● Sistem etraflıca tanıtılır, ne amaçlanıyor, nereye varılmak isteniyor, kime hangi görevler düşüyor, ilgililerin katkısına açılabilir, en yüksek kamuoyu desteği alınabilirdi. Böylece veliler, öğretmenler tedirgin edilmez, hatta güçlü destek alınabilirdi.
● Öğretmeni zaten işini yapamaz hale getirmiş projeler, verimsiz seminerler, gelişim raporları gibi yığınla veri girişleri vs.işler iptal edilir ve yeni sisteme ağırlık verilebilirdi.
● Aşamalı bir eylem planı yapılır, ilk yıl sadece alınan puanlar, sistem oturdukça soru analizini sağlayacak sorulara ait puanların girişi planlanabilirdi.
● Norm kadro yönetmeliği değişikliliği ile aşırı ders yükü, kalabalık sınıflar gibi hassasiyetler yönetilebilir, norm fazlası öğretmenlerden yararlanmak için esnek, ezber bozan düzenlemeler yapılabilirdi. Bunlar neden yapılmaz bilemiyoruz. Memleketin hayrına olacak, hele de okulu ve öğretmeni değerli kılacak bir sistem neden daha planlı programlı hayata geçirilmez? Doğru bilgilendirildiğinde kim neden karşı çıksın ki? TEOG, bir taksi durağında kaldırılmıştı, umarım OYSS benzer bir kaderi paylaşmaz. Umarım alfabedeki harfler tükenmeden, "OYSS anneleri" türemeden bir sisteme istikrar kazandırabiliriz. Anlayıp katkı sunmak için takip edeceğiz.
