Birisi “Hutbe kâğıttan okunuyor.” diyerek hutbeyi ve hatibi eleştirmiş, bunu bir eksiklik veya ayıp gibi sunmaya çalışmış. Bu konuda yanlış algının, yanlış anlamaların düzeltilmesi adına bu paylaşımı yapma ihtiyacı hissettim.

Hutbenin kâğıttan okunmasını eleştirmek, en başta meselenin özünü ıskalamaktır. Diyanet tarafından hazırlanan hutbeler, dinî ve toplumsal ihtiyaçlar gözetilerek hazırlanmakta; Kur’an-ı Kerim ayetleri ve hadis-i şeriflerle temellendirilmektedir.

Üstelik mesele sadece “kâğıt” değildir. Bugün devlet başkanlarından başbakanlara, uluslararası kuruluşların yöneticilerinden akademisyenlere kadar dünyanın her yerinde milyonlarca insanın karşısına çıkan insanlar, önemli konuşmalarını çoğu zaman önlerindeki metinden yapmaktadır. Kimse bunu “Konuşacak sözü yok, adama bak, kâğıttan okuyor.” diye değerlendirmemektedir.

Çünkü metinden okumak; söylenecek sözü önceden düşünmek, yanlış bilgi vermemek, önemli bir hususu atlamamak ve milyonlarca insana aynı mesajı doğru biçimde ulaştırmak için kullanılan bir yöntemdir.

Diyanet’in hutbe arşivine bakıldığında bunun cevabı açıkça görülür. 2026 yılı içinde; ibadet, birlik ve beraberlik, aile, insan, Gazze, cami ve sosyal hayat, tebliğ sorumluluğu, ahîlik, eğitim, güzel ahlak, vatan sevgisi, Mevlid-i Nebi, yetimler, kardeşlik, helal-haram duyarlılığı, din istismarı, Kur’an-ı Kerim ve daha birçok konu hutbelerde ele alınmıştır.

Yani “52 hafta boyunca topluma aynı şeyler, basit konular, çiçek böcek anlatılıyor.” gibi bir tablo yoktur ortada. Tam tersine, yıl içerisinde toplumun karşı karşıya kaldığı farklı meseleler dinî açıdan ele alınmaktadır.

Bu haftaki hutbeyi sizin için ele alıyorum. Konusu “Dijital Mecrada Ahlak” idi.

Gayet güncel, gayet ihtiyacımız olan bir konu. Peki, bu hutbede neler vardı?

Hutbenin açıkça kaynak gösterdiği 2 ayet-i kerime ve 1 hadis-i şerif vardı.

Hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.s.)’in “Her duyduğunu söylemesi kişiye günah olarak yeter.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 80.) uyarısı vardı.

Bu hadis-i şerif, özellikle sosyal medyada doğruluğu araştırılmadan bilgi paylaşılması, yalan, iftira ve yanlış bilginin yayılması konusunda doğrudan günümüz insanına hitap etmiyor mu?

Ayet olarakta: “Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme! Çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi ondan sorumludur.” İsrâ, 17/36

“Kurtuluşa eren müminler, faydasız işlerden ve boş sözlerden yüz çevirirler.” Mü’minûn, 23/3 bu ikisi vardı.

Bu iki ayet, dijital ortamda gördüğümüz, duyduğumuz ve paylaştığımız her şeyden sorumlu olduğumuzu, bu konulara dikkat edilmediği zaman bunun bir karşılığının olacağını hatırlatmıyor mu?

Aynı şekilde, sosyal medyada geçirilen zaman, faydasız içerikler ve insanın ömrünü tüketen dijital alışkanlıklar karşısında Kur’an’ın ölçüsüyle nasıl davranmamız gerektiğini, nelere dikkat etmemiz gerektiğini veciz bir şekilde anlatmıyor mu?

Bu cuma hutbesinde işlenen konuları sıralayayım size:

-Sosyal medyanın insan ilişkilerini dönüştürmesi,

-Bilginin saniyeler içerisinde yayılması,

-Doğru ile yanlışı ayırt etmenin zorlaşması,

-Dijital ortamda ahlak ve edep,

-Mahremiyetin korunması,

-Doğruluk ve dürüstlük,

-Sosyal medyada yalan ve iftiranın tehlikesi,

-Hakaret ve insanların onurunu zedeleyen paylaşımlar,

-Beğenilme ve gösteriş arzusu,

-Tüketim kültürünün insan üzerindeki etkisi,

-Gençlerin sosyal medyadan olumsuz etkilenmesi,

-Çocukların dijital dünyanın tehlikelerinden korunması,

-Anne ve babaların çocuklarına teknoloji konusunda rehberlik etmesi,

-Dijital mecraların hakikati ve güzel ahlakı yaymak için kullanılabilmesi,

-Telefon ve ekranların insanın zamanını fark ettirmeden tüketmesi,

-Aile içi sohbet ve iletişimin zayıflaması,

-Faydasız içeriklerden uzak durma,

-Söylenen ve paylaşılan her sözün hesabının verileceği bilinci.

Bütün bunlar, en son okunan 13 Kasım 2026 tarihli Cuma hutbesinin içerisinde açıkça işlenmiştir.

Şimdi soruyorum:

Bu hutbe “kağıttan okundu, toplumun meselelerine değinmiyor” mu diyeceğiz?

Bugün insanımızın cebindeki telefon, evindeki bilgisayar, çocuğunun elindeki tablet ve gençlerin saatlerini geçirdiği sosyal medya ortamı konuşulmayacak da ne konuşulacak?

Camiye hutbe dinlemeye gelen bunların farkındadır. Bir hutbede Kur’an’ın mesajı, Peygamberimizin sünneti ve toplumun gerçek problemleri varsa, o kâğıt bir kağıt parçası değil; insana ulaştırılan bir irşat metnidir.

Dolayısıyla “Kâğıttan hutbe” diyerek meseleyi basite almak yerine, adam gibi kendini hutbeye vererek dinlemek gerekir. Çıkınca neyi eleştiririm diye malzeme aramaya gerek yoktur.

Çünkü mesele kâğıt değil; MESAJDIR.